Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

Zachowanie poznawcze: czym właściwie jest inteligencja

Możność przyjęcia ciągłości ewolucji i jednostkowego rozwoju zachowania poznawczego znacznie upraszcza teorię inteligencji, ponieważ pozwala zastosować jeden i ten sam zbiór reguł nadrzędnych do wszystkich organizmów. A zatem, jeśli przyjąć, że inteligencja jest zachowaniem poznawczym, wywodzącym się z adaptacyjnego rozwoju wszystkich żywych organizmów, a także prowadzącym do ich rozwoju, to termin ten można zastosować do nich wszystkich, ponieważ nawet najprymitywniejsza żywa istota rzeczywiście „poznaje” swoje środowisko, tzn. reaguje na nie w sposób adaptacyjny. W konsekwencji nie potrzebujemy odrębnych pojęć do określenia adaptacyjnego zachowania rozwojowego różnych organizmów. W tym rozumieniu wszystkie organizmy są inteligentne. Można jednak wykazać, że cechy ich inteligencji – sposoby „poznawania” swego otoczenia oraz, w przypadku istot ludzkich, samych siebie – są jakościowo różne. Można też wykazać jakościowe różnice między zachowaniami poznawczymi występującymi w różnych okresach (stadiach) jednostkowego rozwoju. Należy tu podkreślić, że nie wszyscy psychologowie czy pedagodzy podziełają pogląd Piageta, iż inteligencja to rozwój adaptacyjnego zachowania poznawczego. Dla przykładu, Artur Jensen (1969) wyraża przekonanie całkowicie odmienne w wielu punktach od zdania Piageta. Jego teorię (oraz inne) omówimy w rozdziale 12. Obecnie zajmijmy się ujęciem Piageta: najpierw w sensie ewolucyjnym, a następnie w rozwojowym, w kategoriach stadiów, jakie wyróżnia on w procesie rozwoju inteligencji istot ludzkich. Przy tak szerokim, jak tu, pojmowaniu inteligencji, o niższych gatunkach zwierząt, a nawet o roślinach, można mówić, że są inteligentne, ponieważ poznają swe środowisko. Zachowanie poznawcze dotyczące środowiska oznacza, iż zwierzę lub roślina „działa w adaptacyjny, funkcjonalny sposób i że informacja środowiska oraz społeczna wykorzystywana jest do podejmowania skoordynowanych czynność?’22.

„Poznaje” ona swe środowisko, głównie za pośrednictwem struktur wiedzy wstępnie zaprogramowanych w jej ewolucyjnej historii i wykonuje reakcje adaptacyjne w sposób typowy i charakterystyczny dla trawy. Jeśli warunki w środowisku nieco się zmienią, np. jeśli będzie mniej wody, większe zacienienie czy niższa temperatura, ta nowa informacja zostanie zasymilowana przez istniejące w roślinie struktury wiedzy. Następstwem tego będzie modyfikacja tych struktur, dzięki czemu następuje ich akomodacja do nowej informacji z otoczenia. Interakcja ta prowadzi do powstania nowego, uwzględniającego więcej elementów, poziomu równowagi między stawianymi przez środowisko wymaganiami a strukturami wiedzy rośliny. Jeśli jednak warunki środowiskowe zmienią się drastycznie, np. zapadnie długotrwała ciemność lub mróz, aktualne struktury wiedzy nie będą w stanie ulec akomodacji w sposób wystarczający do tego, aby zasymilować nową informację. Nie dojdzie do adaptacji rozwojowej, a więc struktury wiedzy nie ulegną takiej zmianie, by roślina lepiej poznała swe środowisko. Jeśli zmiany w środowisku okażą się nazbyt drastyczne ze względu na którykolwiek z siedmiu krytycznych procesów, jakie wymieniliśmy w jednym z poprzednich punktów, wówczas roślina przestanie „poznawać”, czyli inteligentnie reagować na otoczenie. Ostatecznym tego rezultatem będzie jej śmierć.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.