Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

ROZWÓJ CHWYTU I MANIPULACJI CZ. II

Stadium I. Dziecko w wieku 4-5 mieś. zbliża obydwie ręce do widzianego przedmiotu. Zbliżanie owo dokonuje się dzięki ruchom kończyn górnych w stawach barkowych, którym to ruchom towarzyszy słabo zaznaczony chwyt łokciowo-dłoniowy (rys. 23a). Ręce niemowlęcia nie. są jednakże w tyra okresie zdolne samodzielnie uchwycić przedmiot: jeżeli wsuniemy.mu przedmiot do rączki – niemowlę wypuszcza go bardzo szybko. W tym .stadium obydwie kończyny górne działają u większości dzieci na zasadzie całkowitej symetrii. W żadnej z rąk nie obserwujemy jeszcze przewagi czynnościowej. Obydwie ręce zbliżają się do oglądanego przez dziecko przedmiotu.

Stadium II. Dziecko w wieku 5-6 mieś. wyciąga rączki do przedmiotu w ten sposób, że porusza ramionami w stawach barkowych i wyprostowuje jednocześnie ręce w stawach łokciowych. Chwyt następuje przy użyciu czterech palców dłoni, z wyłączeniem kciuka (rys. 23b). W tym okresie, zwanym również okresem chwytu dłoniowego prostego, dziecko nie jest zdolne utrzymać dwóch przedmiotów jednocześnie. Na początku omawianego stadium dziecko na sam widok innego przedmiotu wypuszcza z ręki przedmiot poprzednio trzymany: pod koniec stadium II wypuszcza przedmiot z ręki po to, żeby chwycić drugą ręką nowy przedmiot.

Stadium III. W wieku 7-8 mieś. dziecko zaczyna posługiwać się przy chwytaniu także kciukiem. Niemowlę nie potrafi jednak jeszcze przeciwstawiać kciuka pozostałym palcom, wykonuje jedynie ruch przywodzenia i odwodzenia kciuka w stosrunku do pozostałych palców dłoni. Dlatego też chwyt ten bywa nieraz nazywany chwy tem nożycowym. Dzięki niemu niemowlę potrafi utrzymać w rączce między palcem wskazującym a kciukiem nawet stosunkowo drobny przedmiot (rys. 23c). W tym mniej więcej czasie następuje zróżnicowanie czynnościowe prawej i Jewej ręki. U praworęcznych zaczyna już przeważać ręka prawa, u leworęcznych natomiast lewa. W stadium III niemowlę potrafi już utrzymać po jednym przedmiocie w każdej rączce (rys. 23d). Jakkolwiek chwyt nożycowy, którym się przy tym posługuje, jest jeszcze bardzo prymitywny, można już jednak mówić o początkach zabawy manipulacyjnej.

Stadium IV. Począwszy od 9 mies.ż. dziecko zaczyna posługiwać się tzw. chwytem pęsetkowym, w którym kciuk przeciwstawia się palcom pozostałym. Pod koniec 1 r.ż. niemowlę potrafi już chwytać przedmioty i trzymać je między opuszkami kciuka i palca wskazującego, co pozwala na bardziej precyzyjne posługiwanie się tymi przedmiota- mi (rys. 23e i f). W tym też okresie dziecko potrafi „dowolnie” otworzyć swoją dłoń: może dzięki temu wkładać przedmioty do większych naczyń oraz rzucać nimi, co stanowi, jak wiadomo powszechnie, jedno z ulubionych zajęć starszego niemowlęcia.

Obserwacja rozwoju chwytania umożliwia wgląd w początki procesu lateralizacji czynności ruchowych. Powszechnie uważa się, że do 3 miesięcy występuje asymetria typu podkorowego, od 3 do 7 miesięcy – symetria zwierciadlana, a od początku stadium III – pojawia się asymetria korowa, wynikająca z przewagi czynnościowej jednej z półkul mózgowych.

Poniżej podajemy zestawienie, uwidaczniające (w procentach), którą ręką w poszczególnych miesiącach swojego życia niemowlęta chwytają podawane im przedmioty (tab. 6). Z zestawienia tego widzimy, że u większości dzieci między 7 a 8 mies.ż. następuje wyraźna czynnościowa przewaga ręki prawej. Coraz wydatniej zaznacza się ona w dalszych miesiącach okresu niemowlęcego.

Na początku 2 r.ż. obserwujemy ciekawe zjawisko. Osiągnięta w III i IV kwartale wieku niemowlęcego lateralizacja czynności ruchowych nie tylko nie postępuje naprzód, ale nawet słabnie znacznie, pojawiając sią potem ponownie między 2 a 3 rokiem życia.

G. Hildreth8 wysuwa hipotezę, że chód dziecka, jako czynność Symetryczna, angażująca w jednakowej mierze obydwie jego kończyny dolne, a tym samym również obydwie półkule mózgowe, wpływa na okresowy zanik przejawów lateralizacji czynności ruchowych w kończynach górnych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.