Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

REAKCJE NABYTE NA BODŹCE SŁOWNE CZ. II

SłoWa nie zaczynają działać w ontogenezie człowieka jako bodźce izolowane. Występując w złożonych sytuacjach, ustępują one początkowo składnikom pierwszosygnałowym. W pierwszych miesiącach życia dziecko reaguje przede wszystkim na te składniki, a dopiero później stopniowo wzrasta siła składników słownych. W zespole bodźców cne stają się dominantą- same słowa nabierają znaczenia sygnalizacyjnego. Kolcowa przytacza interesujący przykład, jak dziecko uczy się zwracać w kierunku ojca na pytanie: „gdzie tata?”. Początkowo czyni to tylko wtedy, gdy zajmuje określoną pozycję (np. trzymane jest na rękach), znajduje się w określonym pomieszczeniu (np. w sypialni), osobą pytającą jest określony człowiek (np. matka), głos ma określoną intonację (np. cichy pytający). Gdy czynniki te zadziałają jednocześnie, dziecko zwraca się ku ojcu. O słabości znaczenia składnika słownego świadczy fakt, że zmiana słów nie wpływa na reakcję. Natomiast zmiana któregokolwiek innego składnika złożonej sytuacji, w której wypowiadane jest pytanie (np. zmiana położenia.dziecka, zmiana pokoju, zmiâna osoby pytającej, zmiana intonacji głosu), powoduje, że dziecko nie reaguje w sposób wyuczony na pytanie. Stopniowo składniki sytuacyjne Słabną, siły natomiast nabierają słowne składniki -znaczeniowe. Dziecko zaczyna reagować adekwatnie na słowa niezależnie od pozycji, jaką zajmuje jego ciało – słabnie składnik sta- tyczno-kinestetycżny. Pozycja dziecka staje się obojętna, zamiast siedzieć na rękach człowieka dorosłego równie dobrze może ono stać w łóżeczku, leżeć i reaguje w sposób wyuczony na pytanie. W dalszej kolejności słabnie składnik wzrokowy. Równie dobrze jak w sypialni pytanie może być zadawane w jadalni, łazience: wygląd pokoju nie wpływa na reakcje dziecka. Stopniowo obojętne staje się również to, kto zadaje pytanie. Wreszcie słabnie słuchowy składnik intonacyjny – dominantą staje się treść słów. W ten.sposób – aczkolwiek reakcje na sytuacje, w których występują słowa, stwierdza, się znacznie wcześniej – dopiero na przelotnie l i 2 r.ż. dziecka słowo zaczyna nabierać znaczenia samodzielnego bodźca warunkowego.

Ilustracją scharakteryzowanych zmian rozwojowych (nie mającą jednak postaci norm ogólnych) może być zestawienie (tab. 2) przytoczone przez Kolcową (Włodarski, 1972).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.