Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

Psychologowie radzieccy

Inni autorzy, jak np. Mienczyńska (1967), Kudriawcow, są zdania, iż dziecku nie należy podawać gotowych metod, lecz stwarzać warunki umożliwiające ich samodzielne wykrycie, sądząc nawet, że rozwój dziecka następuje przede wszystkim w wyniku jego działania, a nie na skutek uczenia go zasad, prawideł i praw. Podobne poglądy wyraża również Gal- pierin (1969) w ostatniej swej pracy, pisząc, iż tylko ten typ uczenia się, przy którym dziecko jest aktywne, jest formą sprzyjającą rozwojowi.

Niektórzy autorzy radzieccy, jak Dawidów czy Elkonin, główną rolę w przyspieszeniu rozwoju upatrują w treściach podawanych dziecku w szkole, dążąc do zmiany programu. Poglądy ich są weryfikowane w praktyce pedagogicznej w szkołach eksperymentalnych, w których pewne przedmioty prowadzi się według programów układanych przez tych autorów, przyspieszając bardzo wydatnie rozwój dzieci w zakresie danych przedmiotów.

O roli, jaką w procesie uczenia się odgrywają odpowiednio dobrane programy nauczania, świadczą również liczne prace dotyczące uzdolnień. Wskazują one, że oprócz znajomości struktury odpowiednich uzdolnień, oraz metod pozwalających na ich wykrywanie we wczesnym okresie życia niezmiernie ważne jest dobranie odpowiednich ćwiczeń umożliwiających rozwój poszczególnych komponent danej zdolności. W pracach psychologów radzieckich zajmujących się uzdolnieniami matematycznymi (Kru- tiecki, 1959, 1968), technicznymi (Linkowa, 1969) czy literackimi (Jagun- kowa, 1970) można znaleźć liczne dane wskazujące, iż zastosowanie odpowiednich ćwiczeń nie tylko rozwija uzdolnienia przejawiające się spontanicznie, lecz również daje bardzo dobre rezultaty u dzieci uważanych za niezdolne w danej dziedzinie.

Psychologowie radzieccy zwracają również uwagę na możliwość wpływu, jaki wywiera uczenie się nie tylko na rozwój intelektualny, lecz również na rozwój osobowości (Bożowicz, 1968: Lipkina, 1968: Mienczyń- ska, 1967: Muchina, 1968).

PORÓWNYWANIE OSOBNIKÓW O PODOBNYCH I ODMIENNYCH ZADATKACH DZIEDZICZNYCH

O zawiłości stosunku pomiędzy dojrzewaniem a. uczeniem się w rozwoju osobnika informują również badania porównawcze prowadzone nad osobnikami, u których zakłada się istnienie odmiennych zadatków wrodzonych. Badaniom tym poddaje się ludzi i zwierzęta, często porównując pewne formy zachowania się ludzi z zachowaniem zwierząt. Badania dotyczące ludzi mają charakter opisowo-rejestracyjny. Porównuje się w nich najczęściej rozwój intelektualny rodziców i ich własnych lub przybranych dzieci: poziom umysłowy dzieci adoptowanych i własnych, które od wczesnego niemowlęctwa wychowywały się razem, a także bliźnięta jednojajowe i dwujajowe. W badaniach tych przyjmuje się założenie, że jeśli zadatki wrodzone odgrywają ważniejszą rolę w rozwoju osobnika niż czynniki związane z uczeniem się (środowisko), to poziom umysłowy dzieci adoptowanych powinien być bardziej zbliżony do poziomu ich prawdziwych rodziców niż do przybranych. Jeśli natomiast główną rolę odgrywa środowisko, to rozwój intelektualny dzieci adoptowanych powinien być bardziej zbliżony do rozwoju ich przybranych rodziców, zwłaszcza gdy pod ich wpływem pozostają od wczesnego okresu niemowlęctwa. Wyniki uzyskane przy sprawdzaniu tej hipotezy nie są zupełnie zgodne, wskazują jednak na istnienie w rozwoju współzależności między środowiskiem a uwarunkowaniami genetycznymi.

O trudności oddzielania tego, co w rozwoju osobnika jest wynikiem dojrzewania, a co jest nabyte poprzez kontakty ze środowiskiem, świadczą również dane uzyskane w badaniach porównawczych bliźniąt jedno jajowych, bliźniąt dwujajowych i zwykłego rodzeństwa. Wyniki tych badań wskazują, że bliźnięta jednojajowe są bardziej do siebie podobne pod względem rozwoju umysłowego niż bliźnięta dwujajowe, a bliźnięta dwu- jajowe wykazują więcej cech podobieństwa niż zwykłe rodzeństwo. Pierwsze stwierdzenie przemawia na rzecz natywizmu, jakkolwiek należy zwrócić uwagę, że pewne czynniki związane ze środowiskiem płodowym i postnatalnym są bardziej podobne w przypadku bliźniąt jednoj aj owych niż dwujajowych. Większa liczba cech podobieństwa obserwowana u bliźniąt dwujajowych niż u zwykłego rodzeństwa podkreśla znaczenie czynników środowiskowych w rozwoju intelektualnym. Zgodnie bowiem z założeniami genetyki, bliźnięta dwujajowe nie są bardziej podobne niż zwykłe rodzeństwo.

PORÓWNYWANIE OSOBNIKÓW O PODOBNYCH I ODMIENNYCH ZADATKACH DZIEDZICZNYCH CZ. II

Wyniki badań prowadzonych na zwierzętach, u których podejrzewano odmienne założenia dziedziczne, wskazują, podobnie jak badania dotyczące ludzi, na ścisłą współzależność tego, co w rozwoju osobnika jest wrodzone, i tego, co zostało nabyte w wyniku indywidualnego doświadczenia. Dla przykładu przytoczymy eksperyment Grunta i Junga (Lehrman, 1967), w którym wyselekcjonowano dwie grupy świnek morskich. Osobnicy jednej grupy wykazywali bardzo dużą aktywność płciową. Druga grupa składała się z osobników przejawiających w małym stopniu popęd seksualny. Sądzono, że grupy te można wyrównać przez wykastrowanie ich w odpowiednim okresie i poddanie w jednakowym stopniu działaniu hormonu testosteronu. Podawanie testosteronu rozpoczęto po upływie 16 dni od momentu dokonania kastracji, gdy u obu grup aktywność seksualna obniżyła się do jednakowego poziomu. Testosteron restytuował zachowanie seksualne. Okazało się jednak, że te same dawki hormonu powodowały odmienny stopień intensywności w zachowaniu się osobników każdej grupy. Świnki morskie z grupy przejawiającej bardzo duży popęd seksualny były znacznie bardziej aktywne pod wpływem testosteronu, niż zwierzęta, które przy podziale na grupy wykazywały małą aktywność płciową. Dalsze podawanie testosteronu, po ustaleniu się poziomu aktywności występującej przed podziałem na grupy, było bezskuteczne. Nie wpływał on na aktywność seksualną. Na podstawie wyników tego interesującego eksperymentu można sądzić, że w zakresie czynności seksualnych czynniki genetyczne określają granice wpływu środowiska.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.