Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

Pozorne wspólwystępowanie sądów sprzecznych

Jednym z charakterystycznych objawów zaburzeń myślenia w schizofrenii jest ambiwalencja intelektualna opisana przez Bleulera. Ta „dwuwartościowość myślenia”, nazywana też podwójną orientacją, została określona przez K. Spetta (1949) trafnym terminem ambisentencji. Ambisentencja, inaczej wspólwystępowanie sądów sprzecznych, polega na tym, że chory wypowiada dwa zdania ze sobą sprzeczne, a z jego innych wypowiedzi wynika, że oba te zdania uważa za prawdziwe. Stanowisko takie, jak wiadomo, jest nie do pogodzenia z logiczną zasadą sprzeczności, zgodnie z którą z dwóch zdań wzajemnie sprzecznych tylko jedno może być prawdziwe. Chora np. wypowiada urojenia prześladowcze i obawia się, że mąż pragnie pozbawić ją życia, a zarazem mówi jak odbył się jego pogrzeb. Według słów chorej mąż jej jest zdrów i cały i wraz z innymi ludźmi knuje przeciwko niej spisek, a równocześnie jest tym, którego pochowała przed rokiem.

W innym przypadku pacjentka, badana w Klinice Psychiatrycznej Akademii Medycznej w Łodzi, uważała, że dom, w którym mieszka, został w niepojęty dla niej sposób, przeniesiony do Ameryki, że prasa ukazuje się nadal w języku polskim, ale tylko po to żeby ją zmylić, bo jest już w Stanach Zjednoczonych. Zapytana czy zatem lekarz, z którym rozmawia, jest także w Ameryce, potwierdziła to, ale wyjaśniła zarazem, że wie, iż mieszka on w Polsce i w Polsce w tej chwili przebywa, w tym samym mieście co i ona. Pacjentka ta czyniła w tym czasie starania o uzyskanie pozwolenia na wyjazd do Stanów Zjednoczonych. Załatwiała w sposób rzeczowy formalności, podawała prawidłowo swój adres i prosiła, by mogła wyjechać z Polski do Stanów Zjednoczonych, gdzie mieszka jej matka, której nie widziała od lat (M. Jarosz, 1973a).

Zdania względem siebie sprzeczne, zgodnie z zasadą wyłączonego środka, nie mogą być oba fałszywe. Zwykle też, w przypadku ambisentencji, jedno ze zdań (stanowisk) jest prawdziwe, jak w podanym przykładzie. Podwójna orientacja dotyczy takich właśnie przypadków, gdy jeden sąd jest prawdziwy, a drugi wynika z treści urojeń. Czasem jednak chory wypowiada dwa zdania odnoszące się do tej samej sprawy, z których każde jest fałszywe (w przekonaniu chorego oba są prawdziwe) i które pozostają względem siebie w stosunku przeciwieństwa a nie sprzeczności. Dlatego też, ściśle ujmując, ambisentencja oznacza współistnienie sądów sprzecznych lub sądów względem siebie przeciwnych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.