Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

Koncepcja Kelly’ego

W koncepcji Kelly’ego zachowanie człowieka jest sterowane przez konstrukty osobiste. Samo pojęcie konstruktu jest równie ogólne jak pojęcie wzmocnienia czy popędu. Konstrukty odnoszą się nie tylko do zdarzeń i sytuacji, lecz również do tego, co w tradycyjnym języku nazywa się emocjami. Emocje, takie jak lęk, strach, wrogość, agresja czy poczucie winy, to również pewne specyficzne konstrukty, które Kelly definiuje jako świadomość tego. że cały system konstruktów osobistych znajduje się w s t a- nie przejściowym,8 że musi on ulec modyfikacji, ponieważ jest zbyt ubogi lub zbyt nieadekwatny. Tak na przykład lęk powstaje wtedy, gdy człowiek spotyka zdarzenia, których nie może zrozumieć i przewidzieć w ramach dotychczasowej wiedzy o świecie. Wprowadzenie ogólnego pojęcia „kon- strukt osobisty” pozwoliło stworzyć jednolitą i dość trafną koncepcję poznawczą człowieka.

Budzi ona jednak pewne zastrzeżenia. Przede wszystkim niejasna jest geneza konstruktów osobistych. Jeśli nie są one pochodne od rzeczywistości, jeśli nie są odkryciami, lecz wytworami, to cała koncepcja Kelly’ego ma – jak podkreśla Janusz Reykow- ski – charakter kaniowski. Ponadto nie umie ona w pełni wyjaśnić aktywności człowieka, a więc faktu, że jednostka nie tylko percypuje świat i przewiduje zdarzenia, ale również działa w środowisku. Kelly nie powiedział zbyt wiele o mechanizmach postępowania człowieka w układach instytucjonalnych i w życiu osobistym, nie wzbogacił naszej wiedzy o programach i strategiach zachowania. Bardziej interesowało go pytanie, jak człowiek rozumie rzeczywistość, niż jak ją modyfikuje. Te poważne ograniczenia nie zmieniają faktu, iż teoria konstruktów osobistych jest jednym z najbardziej oryginalnych i płodnych portretów człowieka: w’każdym razie jest ona lepiej uzasadniona i sprawdzona niż wiele systemów psychodynamicznych, takich jak psychoanaliza. Mimo to teoria Kelly’ego nie zdobyła większego uznania i popularności. Jeszcze raz okazało się, że to, co wartościowe, nie zawsze bywa popularne.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.