Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

INTELIGENCJA – DEFINICJA I POMIAR CZ. II

Inteligencja, jak wiele innych cech ludzkich, np. wzrost, rozwój zębów czy siła fizyczna, rozwija się – także do wieku 15-25 lat (pod warunkiem, że dziecko posiada możliwości ćwiczenia swych zdolności i zdobywania doświadczeń). Mniej więcej do 12 roku życia zdolności intelektualne wykazują stały wzrost, natomiast później tempo wzrostu słabnie, a w niektórych przypadkach rozwój zatrzymuje się na uzyskanym poziomie. Niewątpliwe różnice indywidualne dotyczą zarówno tempa rozwoju, jak wieku, w którym zdolności intelektualne (inteligencja ogólna) osiągają poziom maksymalny. Dzieje się tak podobnie jak z rozwojem uzębienia, wzrostem czy menstruacją. Jednak prawdopodobnie w biologicznym sensie ogromna większość ludzi osiąga maksimum zdolności intelektualnych między 15 a 25 rokiem życia. Istnienie fizykalnego podłoża inteligencji potwierdza również fakt, iż przeciętnie ludzie wykazujący zdolności powyżej średnich żyją dłużej.

Zdolności intelektualnych nie należy mylić z osiągnięciami intelektualnymi, których odbiciem jest zasób wiedzy naukowej lub praktycznej mądrości życiowej, niezbędnej dla działalności społecznej lub sukcesów zawodowych. Takie zachowanie się wymaga innych czynników niż biologiczna (wrodzona) inteligencja. Należy do nich ogólne doświadczenie życiowe, umiejętności techniczne i cechy osobowości (nie mówiąc już o szczęśliwych przypadkach losu, powiązaniach z innymi ludźmi oraz zdolnościach specyficznych. Sformułujmy rzecz jasno: inteligencja jest tylko jedną z cech, które decydują o osiągnięciach intelektualnych i dobrym przystosowaniu społecznym, przy czym trudno ją oddzielić od innych cech. Na przykład, dobre wyniki w testach psychologicznych zależą od zainteresowania, uwagi, wytrwałości, a także od pewnego oswojenia się z problematyką zawartą w testach. Można jednak opracować takie testy, aby wszyscy mieli równe szanse, niezależnie od czynników zewnętrznych, np. od głuchoty, chorób albo braku normalnych możliwości kształcenia się.

Psychologowie dokonują pomiaru inteligencji obserwując, jak człowiek wykonuje zestaw standaryzowanych testów. Dążą oni do oceny podstawowych zdolności umysłowych, które umożliwiają wykonanie zadań testowych. Używamy naszej inteligencji w różnorodny sposób, mając do czynienia z przedmiotami, ludźmi lub ideami. We wszystkich tych dziedzinach operujemy symbolami lub obrazami, które reprezentują różne aspekty otaczającego nas świata. Inteligencja u dzieci wyraża się w stosunkowo prostych, konkretnych, krótkotrwałych systemach poznawczych, w których organizacja zachowania się zależy od zewnętrznych bodźców i kierowania, jak np. przy budowaniu z klocków lub przy prostych grach. W miarę jak dziecko rośnie, dojrzewa umysłowo (jego mózg rozwija się, dziecko nabywa doświadczeń związanych z codziennym życiem) i uczy się działać w swym otoczeniu w sposób bardziej abstrakcyjny i ogólny. Systemy poznawcze (dla myślenia i zdobywania wiedzy) stają się bardziej ogólne, bardziej zdolne do organizowania zachowania w dłuższych odcinkach czasu i mniej zależne od pomocy środowiska. Takie złożone systemy są potrzebne dla planowania wakacji, pisania książek lub rysowania schematów elektrycznych.

Reasumując: inteligencja jest zdolnością do tworzenia i stosowania systemów poznawczych, w szczególności abstrakcyjnych, elastycznych, ogólnych, operujących symbolami i pojęciami. Termin „inteligencja” nie odnosi się po prostu do aktualnie wykonywanego zadania, ponieważ wykonanie to zależy od wielu czynników. Termin ten nie odnosi się również do samych systemów poznawczych, które lepiej jest nazywać wiedzą lub doświadczeniem. „Inteligencja” to zdolność do tworzenia systemów poznawczych i skutecznego ich stosowania. Jest to zdolność, której rozwój kończy się między 15 a 25 rokiem życia, chociaż znacznie dłużej zdobywamy wiedzę i doświadczenie oraz korzystamy z inteligencji.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.