Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

Definicja sądu prawdziwego – dalszy opis

Źródło mylenia sądów i powiedzeń tkwi prawdopo- dobnie pośrednio we względnej trwałości i konkretności tych ostatnich w porównaniu z ulotnością i niezdolnością sądów do istnienia samodzielnego. Dochodzi zatem do utożsamienia tego, co trwałe, tj. powiedzenia, z tym, co ono wyraża, z sądem. Ze względu na ważkie konsekwencje mylenia powiedzeń i sądów, Twardowski proponuje rozumieć przez powiedzenie wypowiedź, wyrażającą pewien sąd, przez sąd zaś znaczenie wypowiedzi, która sama stanowi tylko zewnętrzny znak sądu. Rozróżnienie powiedzenia i sądu przeprowadzone zostaje ze względu na pojęcie prawdziwości: podmiotem prawdy jest nie powiedzenie, lecz sąd.

W myśl Twardowskiego koncepcji czynności i wytworów, sąd jako wytwór czynności sądzenia posiada, jak powiedzieliśmy, charakter nietrwały, tj. istnieć może tak długo, jak długo trwa czynność sądzenia. Nietrwały wytwór psychiczny, jakim jest sąd, uzyskuje utrwalenie w wytworach psychofizycznych, tj. zdaniach, powiedzeniach, przechodząc w nich w stan istnienia potencjalnego. Potencjalność istnienia, jaką przypisujemy sądowi w powiedzeniu, polega na tym, iż może on stać się przyczyną, bodźcem do wytworzenia analogicznego sądu za pośrednictwem wytworu psychofizycznego, w którym jest utrwalony. Tak np. czytelnik odczytujący dane zdanie, jeśli je dobrze rozumie, przeżywa zawartą w nim myśl, tym samym dokonuje jej aktualizacji. Samodzielność bytowa wytworu sądzenia jest więc tylko pozorna: sąd bowiem jest tym, co wspólne wielu równoznacznym powiedzeniom, co się za ich pośrednictwem wyraża i w stanie aktualnym samodzielnie istnieć nie może.

Najdobitniejszą konsekwencją mylenia sądów i powiedzeń wydaje się być omawiana wyżej allogeniczna teoria sądu, upatrująca w sądzie powiązanie przedstawień, w analogii do zdań, będących powiązaniem słów.

Innego rodzaju konsekwencją mylenia powiedzeń i sądów jest przekonanie o istnieniu prawd względnych, tj. sądów nie zawsze i wszędzie, a tylko w pewnych okolicznościach prawdziwych. Rozróżnienie sądów i powiedzeń posiada dla nas wartość narzędzia w krytyce poglądu o istnieniu prawd względnych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.