Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

CECHY TEMPERAMENTU CZ. II

Metodę eksperymentu naturalnego zastosowali też autorzy radzieccy. I. A. S a m a r i n81 śledził zachowanie się dzieci podczas „zabawy w przenoszenie klocków”. Siłę procesów nerwowych określał czas, w jakim dziecko wykonywało bez błędu zadania, o równowadze procesów nerwowych świadczyło powstrzymywanie się od wyrażania niezadowolenia przy niepowodzeniu, o ruchliwości zaś – szybkość włączenia się dziecka do tej zabawy, jego zdolność przystosowania się do niej. Inny eksperyment naturalny, służący do określania temperamentu dzieci w wieku przedszkolnym, proponuje L. I. Umanski82. Po okresie wstępnym, którego celem jest wyjaśnienie dziecku zasad zabawy w „sygnalistę”, następuje okres treningu: ćwiczenie stereotypowych ruchów, następnie zaś właściwy eksperyment, obejmujący badanie zmęczenia, długotrwałości i siły hamowania, wpływu komendy przyspieszającej tempo ruchów’, hamowania następczego, oddziaływania bodźców ubocznych i „przeróbki” stereotypowego zespołu ruchów. Końcowe badanie kontrolne ma na celu sprawdzenie wykonania utrwalonego zespołu ruchów w grupie dzieci.

Warto również wspomnieć o studium S. W a 1 i gór s k i e jB!, wykonanym ponad trzydzieści lat temu pod kierunkiem S. Szumana, które oprócz właściwości temperamentu i usposobienia dzieci w wieku przedszkolnym pozwalało wykryć inne jeszcze aspekty osobowości dziecka. Zwraca na to uwagę w przedmowie do wznowionego wydania tej pracy S. Szuman (1960, s. 9), pisząc: „Z pomocą badań, przeprowadzonych według wzoru podanego w pracy autorki, można niewątpliwie mniej więcej zdać sobie sprawę, jaka jest «ruchliwość», «impulsywność ruchów», jaki jest stopień «rozmowności», jakie «tempo pracy» itp. badanych dzieci. Można też zbadać ich «cierpliwość i wytrwałość» w pracy oraz ich «odwagę» i «śmiałość» lub «nieśmiałość» i czy posiadają one «łatwość» lub «trudność» w kontaktowaniu się z innymi dziećmi i z dorosłymi, i czy są ambitne lub też mało lub średnio ambitne oraz jaka jest ich skłonność do «porządku i systematyczności». Ostatnio wymienione cechy są jednak raczej pochodnymi, a nie podstawowymi własnościami, usposobienia czy temperamentu”. Autorka sporządzała więc nie tylko wykresy ruchliwości dzieci na podstawie 10-minutowych obserwacji ich aktywności i badała impulsywność ruchową, czyli tempo reagowania ruchem na sygnał rozpoczęcia biegu, ale obserwowałą również kontakty badanych dziewczynek z ludźmi: zachowanie się wobec obcych i rówieśników, ustalając wskaźniki rozmowności i przejawy uczuć doznawanych wobec tych osób. Próbowała też ujawnić pewne właściwości, które można raczej zaliczyć do cech woli i charakteru, na podstawie zachowania się w warunkach naturalnych i eksperymentalnych (nawlekanie koralików, określone polecenia, segregacja grochu, budowanie domków z kart, rozpakowywanie pudełka, skakanie ze stołków itp.). Badania Waligórskiej, jakkolwiek dotyczą kilku tylko przypadków, stanowią niewątpliwie oryginalny Wkład w poznawanie temperamentu i innych cech osobowości dzieci w wieku przedszkolnym i mogłyby być wykorzystane, po pewnej modernizacji techniki rejestracji danych, w teorii i praktyce wychowania przedszkolnego.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.