Dobry psycholog z Wrocławia. Sprawdzona pomoc psychologiczna. Zadzwoń!

Cecha ludzkiego uczenia się

Po wytworzeniu odruchu warunkowego na nazwy różnych ptaków można uzyskać na przykład podobną reakcję warunkową na słowo „ptak”, albowiem słowo to jest traktowane jako ich uogólnienie. W warunkach eksperymentalnych stwierdzono, że po wytworzeniu odruchu warunkowego na słowo „wrona” i odróżnicowaniu słowa „rumianek” nazwy innych ptaków wywoływały reakcję pobudzeniową, nazwy innych kwiatów – reakcję hamulcową (Krasnogorski, 1954). I w tym przypadku zachodzi uogólnienie, na uwagę zasługuje jednak to, że w cytowanym eksperymencie słowa będące uogólnieniem (ptak i kwiat) jako bodźce w ogóle nie były stosowane.

Uogólnienia mogą być różnego rodzaju i stopnia: nierzadko zdarza się, że jedne i te same określenia słowne wywołują różne reakcje, zależnie od ulegającego zmianie aktualnego stosunku ich do rzeczywistości. Na przykład, dziecko reagujące dodatnio na sformułowania prawidłowe (odpowiadające rzeczywistości) i ujemnie na sformułowania nieprawidłowe (nie odpowiadające rzeczywistości) w eksperymencie z 2 stycznia przejawiało reakcję pobudzeniową na słowo „dzisiaj jest 2 stycznia” i reakcję hamulcową na słowo „dzisiaj jest 3 stycznia”. Następnego dnia te same słowa wywoływały reakcje odmienne: sformułowanie „dzisiaj jest 2 stycznia” wywoływało reakcję hamulcową, słowa „dzisiaj jest 3 stycznia” – reakcję pobudzeniową. Słowa użyte jako bodźce nie uległy zmianie, zmienił się jednak ich stosunek do rzeczywistości i to zadecydowało o zmianie reakcji (Krasnogorski, 1958).

Można z całą pewnością powiedzieć, że cechą wyłącznie ludzkiego uczenia się, jeśli chodzi o warunkowanie, są związki słowne. Istnienie drugiego układu sygnałów nie sprowadza się jednak w efekcie tylko do reagowania słowami na bodźce słowne. Również związki między bodźcami a reakcjami niewerbalnymi, mimo istnienia wspólnych prawidłowości, mają u człowieka, dzięki systemowi słownemu, odrębne właściwości (Czu- prikowa, 1967: Kolcowa, 1967). Specjalnie dużą rolę cdgrywa przy ich wytwarzaniu instrukcja formułowana w sposób mniej lub bardziej pełny przez osobę uczącą się lub pochodząca z zewnątrz. Instrukcja ta polega – najogólniej rzecz biorąc – na werbalizacji zasady działania. Informuje ona o związku między bodźcem a reakcją. W etapie początkowym przyspiesza wytworzenie się odruchu, w etapie późniejszym wpływa na jego trwałość, w przypadku zaś zmiany instrukcji łatwiej następują modyfikacje reakcji, przez co zwiększa się plastyczność zachowania się człowieka.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.